Với tinh thần quyết liệt của cả hệ thống chính trị, qua một năm thực hiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, An Minh đã ghi nhận những kết quả tích cực trên nhiều phương diện và đi vào hoạt động ổn định, giải quyết khó khăn, vướng mắc đã tồn tại nhiều năm qua. Bên cạnh những thuận lợi, địa phương cũng gặp không ít khó khăn. Chủ động nhận diện, định hướng các giải pháp, đồng thời tham vấn các bộ, ban, ngành của tỉnh và Trung ương tìm cách tháo gỡ khó khăn, xã An Minh đang nỗ lực thực hiện, phấn đấu hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm vận hành hiệu quả trong giai đoạn 2026 – 2031.
Bản đồ hành chính xã An Minh, tỉnh An Giang
Sau 01 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy của xã An Minh được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu quả; công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành diễn ra thông suốt, không để gián đoạn nhiệm vụ chính trị. Xã đã chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu.
Địa phương đã ban hành kịp thời các chương trình, kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Bộ Chính trị; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để phát triển kinh tế - xã hội. Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, công tác chuyển đổi số được xã triển khai đồng bộ, kịp thời; hạ tầng số, phần mềm quản lý và dịch vụ công trực tuyến từng bước được nâng cấp, đáp ứng yêu cầu công việc. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chữ ký số, xử lý văn bản điện tử ngày càng hiệu quả.
Đối với người dân và doanh nghiệp, việc giải quyết thủ tục hành chính ngày càng được phát huy theo hướng công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý; mức độ hài lòng từng bước được nâng lên. Hệ thống chính trị ở cơ sở hoạt động ổn định, phối hợp chặt chẽ, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân,…
Khi thủ tục hành chính ngày càng được đơn giản hóa sau thực hiện mô hình chính quyền mới hứa hẹn nhiều dự án sẽ được các nhà đầu tư triển khai tại xã An Minh, mở ra không gian phát triển mới trên địa bàn xã trong thời gian tới.
Việc triển khai chính quyền địa phương 2 cấp là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả. Tuy nhiên, sau thời gian vận hành, mô hình này đã bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi các cấp, các ngành phải chủ động nghiên cứu, tìm giải pháp tháo gỡ để bảo đảm hoạt động thông suốt, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân.
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật với nhiều quy định rất mới, một số văn bản quy phạm pháp luật dưới luật chưa kịp sửa đổi, bổ sung để phù hợp với mô hình mới. Một số quy định còn đan xen, chưa đồng bộ khiến cán bộ, công chức ở địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở lúng túng khi áp dụng, dễ dẫn tới tình trạng trì hoãn trong giải quyết thủ tục hành chính.
Cấp xã đang phải gánh vác một khối lượng công việc rất lớn được chuyển xuống từ tỉnh và huyện. Trong đó có nhiều thẩm quyền mới, lần đầu tiên được thực hiện ở cấp xã với tính chất phức tạp và trực tiếp giải quyết các công việc của người dân, doanh nghiệp đã dẫn tới áp lực lớn cho chính quyền địa phương. Mỗi cán bộ, công chức phải đảm nhận cùng một lúc nhiều nhiệm vụ ở các lĩnh vực khác nhau. Các nhiệm vụ, lĩnh vực này không đồng nhất về chuyên môn mà các công chức được đào tạo, do đó áp lực lớn đối với cán bộ, công chức các cơ quan, đơn vị. Khối lượng công việc lớn đến mức nhiều cơ quan, đơn vị phải làm việc liên tục, kể cả vào ngày nghỉ, để đảm bảo giải quyết công việc kịp thời.
Cán bộ tại Trung tâm Dịch vụ hành chính công xã An Minh hướng dẫn giải quyết thủ tục hành chính cho người dân (Ảnh Trang TTĐT xã An Minh)
Cùng với sự gia tăng về khối lượng, vấn đề nhân sự cũng trở nên cấp bách. Việc thiếu hụt không chỉ ở số lượng mà còn ở chất lượng chuyên môn. Việc chuyển giao một số nhiệm vụ từ cấp huyện xuống xã cũng gây áp lực lớn cho cán bộ xã, khi phải vừa đảm nhận thêm nhiều công việc mới, vừa giải quyết các công việc tồn đọng. Trong giai đoạn đầu, một số cán bộ chưa được bố trí đúng chuyên môn, khiến việc xử lý công việc gặp khó khăn.
Việc bố trí công chức cấp xã chưa đồng đều, nơi đủ hoặc dư biên chế nhưng lại thiếu cán bộ có chuyên môn trong các lĩnh vực trọng yếu. Chế độ đãi ngộ hiện hành cũng chưa tương xứng, lương và phụ cấp thấp khiến nhiều cán bộ trẻ có trình độ, tâm huyết nhưng không yên tâm gắn bó, thậm chí đã xuất hiện tình trạng xin nghỉ việc. Tất cả những bất cập này không chỉ làm giảm hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền cơ sở mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định trong việc duy trì nguồn nhân lực chất lượng cho cấp xã trong thời gian tới.
Một trong những trở ngại lớn hiện nay đối với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính là hạn chế về cơ sở hạ tầng và chuyển đổi số.
Dù đã nổ lực trong đầu tư trang thiết bị, hạ tầng viễn thông nhưng xã vẫn phải tận dụng lại các máy móc, thiết bị cũ từ đơn vị cũ chuyển về. Kết quả là một số máy tính có cấu hình yếu, đã hết hạn sử dụng hoặc bị hư hỏng, không đáp ứng được yêu cầu công việc. Mặt khác, nhiều người dân vẫn chưa quen với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, hạn chế về kỹ năng số và điều kiện hạ tầng khiến họ còn ngần ngại, thậm chí e dè khi tiếp cận. Những yếu tố này cộng hưởng đã làm giảm đáng kể hiệu quả của tiến trình chuyển đổi số ở cấp xã, khiến mục tiêu xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số gần dân và phục vụ người dân một cách thuận tiện, hiện đại chưa đạt được như kỳ vọng,…
Để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở theo mô hình chính quyền địa phương cấp trong giai đoạn 2026 – 2031, xã An Minh sẽ tiếp tục thực hiện quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương, Tỉnh ủy về sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp trong giai đoạn mới; thực hiện phân công rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện đối với từng cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức gắn với nguyên tắc “6 rõ”. Lãnh đạo thực hiện quy trình xử lý công việc theo hướng giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính chủ động của cấp xã trong giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.
Quan tâm công tác kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và tình hình thực tế của cơ quan, đơn vị; thực hiện bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức phù hợp với vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và yêu cầu nhiệm vụ sau sáp nhập. Đồng thời, sắp xếp nhân sự của các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu quả; nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ sở giáo dục, y tế đáp ứng yêu cầu phục vụ Nhân dân.
Xây dựng chiến lược đào tạo, bồi dưỡng và tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo từng vị trí việc làm tại cấp xã theo hướng bồi dưỡng tác nghiệp đặc biệt là công chức liên quan lĩnh vực chuyên môn như công nghệ thông tin và chuyển đổi số, tài chính, đầu tư, địa chính, xây dựng, tư pháp… Bảo đảm thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của các lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương cấp xã.
Quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số; tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, nhất là đối với người lớn tuổi và người dân ở địa bàn còn khó khăn trong tiếp cận công nghệ thông tin. Mặt khác, tăng cường nắm bắt tình hình dư luận xã hội, tâm tư của cán bộ, đảng viên và Nhân dân để giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh, tiếp tục vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, ổn định.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp là xu hướng tất yếu trong lộ trình cải cách, tinh gọn bộ máy nhà nước ở Việt Nam. Qua một năm thực hiện, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại xã An Minh đã bước đầu khẳng định tính đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy hiện nay. Bộ máy tinh gọn hơn, hoạt động hiệu quả hơn; công tác phục vụ Nhân dân có nhiều chuyển biến tích cực; kinh tế - xã hội tiếp tục phát triển, quốc phòng - an ninh được giữ vững… Tuy nhiên, để mô hình hoạt động hiệu quả, cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tổ chức, nhân sự, hạ tầng và tài chính để bảo đảm mô hình địa phương hai cấp sẽ trở thành chính quyền gần dân, vì dân, hiện đại và minh bạch, đóng góp quan trọng vào tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và chính phủ số hiện nay./.
THIỆN NHÂN
